De excellente leerkracht

Startbekwaam, vakbekwaam, excellent…deze termen zullen u bekend voorkomen. Het lijkt een open deur maar het is absoluut een feit dat de leerkracht voor de klas de belangrijkste factor is als het gaat om realiseren van excellent onderwijs. De ene leerkracht ziet dit als een kans, de ander vindt dit gegeven zwaar op de schouders drukken. Ik ben van mening dat het cruciaal is om de leerkracht weer in zijn kracht te zetten: Hij/zij is een professional. Daar moet de leerkracht zich bewust van zijn en hij/zij mag daar trots op zijn!

Om het ambacht van de leerkracht steeds verder te ontwikkelen is een aantal dingen noodzakelijk: allereerst kennis. Een leerkracht moet weten wat werkt in de klas, moet kennis van zaken hebben betreffende de diverse vakgebieden en moet weet hebben van effectieve didactiek.

IMG_0448

Daarnaast moet de leerkracht allerlei vaardigheden blijven ontwikkelen. De basis is natuurlijk dat hij/zij in staat moet zijn een veilig pedagogisch klimaat te scheppen in de klas en een relatie aan te gaan met de leerling die zodanig is dat een kind met vragen en onzekerheden bij de leerkracht durft te komen. Een kind dat zich onveilig voelt zal nooit optimaal leren. Daarnaast zijn didactische vaardigheden cruciaal. Een leerkracht moet weten wat werkt en wat niet, wat effectief is voor zwakke leerlingen en voor de meerbegaafden. Tot slot zijn organisatorische vaardigheden en een efficiënt klassenmanagement onmisbaar.

Er is al veel bekend over wat werkt en wat niet. We hoeven op dit gebied het wiel niet uit te vinden. Belangrijke onderzoekers als Marzano, Hattie, Doug Lemov etc. verschaffen ons waardevolle informatie over evidence based technieken en werkwijzen die leerkrachten aangeleerd kunnen worden waardoor zij zich zekerder in hun vak voelen en waardoor kinderen beter gaan presteren.

Een scholingstraject rond de effectieve en excellente leerkracht is per definitie een maatwerktraject.  Wat gaat goed, en wat kan er beter? Welke bewezen nieuwe inzichten zijn nog niet geimplementeerd in de school? Met de directeur wordt verkend wat de exacte begeleidingsvraag is.  Via een zelfreflectie-instrument brengt de leerkracht het eigen niveau van kennis en vaardigheden in beeld. Op grond daarvan kan de leerkracht de eigen ontwikkelingsbehoefte in kaart brengen. Aan het eind wordt het instrument opnieuw gescoord om te bezien of de leerkracht is gegroeid in de betreffende onderdelen.

Gaat het om individuele leerkrachtbegeleiding? Of om opbrengstgericht werken waarin de rol van de leerkracht centraal wordt gesteld? Gaat het om bepaalde vakgebieden of om bv. alleen het organisatorische domein?  De beginsituatie wordt in kaart gebracht en doelen worden gezamenlijk doorgesproken en opgesteld. Groepsbezoeken met persoonlijke feedback zijn in dit traject onmisbaar.  De leerkracht en/of het team van leerkrachten staan in dit traject centraal.  Aan het einde van het traject moeten zij als vakman en vakvrouw in hun professionalisering zichtbaar een groei hebben doorgemaakt.